Cách tự làm truyện tranh

Truyện tranh lúc nào cũng làm chúng ta nhiều cảm xúc (making us feel). Dù đó là tiếng cười, sự buồn bã, âm mưu, sự phấn khích, hay bất kỳ cảm xúc nào khác, sức mạnh của các câu chuyện bằng hình ảnh là không thể chối cãi (denied).

Tạo ra cuốn truyện tranh của riêng bạn có thể là trải nghiệm thú vị (rewarding experience), và dễ hơn là bạn tưởng. Để tạo ra một cuốn truyện tranh hay, bạn cần câu chuyện hấp dẫn, một phong cách của riêng bạn (a style all your own), và một định dạng phù hợp với cả hai (format that suits both).

Rồi từ đó, bạn tạo bản nháp thô (rough draft) trước khi vẽ chì, lên mực và tô màu (drawing, inking, and coloring) cho bản truyện tranh sau cùng, kết thúc bằng việc xuất bản kiệt tác (masterpiece!) của bạn theo hình thức online hoặc in ấn.

A. Phát triển truyện tranh

1. Viết xuống những thứ cơ bản.

Truyện tranh ở mức cơ bản nhất của nó (its most basic level), là câu chuyện kể qua hình ảnh tuần tự, được gọi là frames hoặc panels. Ngay cả một frame truyện tranh riêng lẻ (single-frame comic) cũng phải cho cảm giác chuyển động về phía trước. Theo nghĩa này, truyện tranh không khác nhiều so với bất kỳ định dạng kể chuyện (storytelling) nào khác, và vì vậy nó tuân theo một số quy luật nhất định (certain conventions).

  • Bối cảnh. Mỗi câu chuyện cần được thiết lập bối cảnh (setting). Thậm chí khi nền chỉ là trang giấy trắng (just plain white) thì đó cũng là một bối cảnh. Bối cảnh là phông nền cho các hành động của nhân vật và tuỳ thuộc vào câu chuyện của bạn nó có thể là phần không thể tách rời khỏi lời tường thuật (integral part of the narrative).
  • Nhân vật. Bạn cần nhân vật (character) cho câu chuyện. Nhân vật của bạn thực hiện các hành động, họ tạo ra các cuộc đối thoại, và họ là những người mà người đọc kết nối. Phát triển nhân vật của bạn theo thời gian; điều này đặc biệt quan trọng với các câu chuyện dài.
  • Xung đột. Mỗi câu chuyện cần xung đột (conflict) để nó tiến triển. Đây là điều cơ bản của câu chuyện, đó là “lý do” tại sao nhân vật của bạn hành động. Đó có thể đơn giản như việc kiểm tra hòm thư hay phức tạp như bảo vệ vũ trụ.
  • Chủ đề. Chủ đề (themes) của câu chuyện là cái bạn tạo ra từ ngày này sang ngày khác. Chủ đề của bạn cũng chỉ ra đối tượng người đọc tương ứng. Nếu bạn đang viết seri hài, câu chuyện cười có tự nhiên không? Nếu bạn viết câu chuyên tình, bài học nào được dạy?
  • Giọng điệu (tone). Đấy là tâm trạng của câu chuyện. Bạn đang viết truyện cười? Câu chuyện của bạn có vẻ giống chính kịch hơn? Có thể bạn đang xem xét làm phim hoạt hình chính trị (political cartoons). Khả năng của bạn là vô tận (endless). Kết hợp hài kịch với chính kịch làm nó nặng nề hoặc nhẹ nhàng hơn. Viết câu chuyện tình lãng mạn hoặc bộ phim chính trị hấp dẫn.
  • Giọng điệu sẽ được thể hiện qua hội thoại, văn bản kể truyện và hình ảnh.

2. Viết về thứ mà bạn biết.

Một trong những cách tốt nhất để làm truyện tranh có cảm giác “đúng” đó là viết về những gì mà bạn biết. Điều này cũng giúp bạn giữ được giọng nói của mình trong lời văn, và ngăn việc bạn đi sao chép quá nhiều từ những cuốn truyện tranh khác (copying too much from other comics).

3. Quyết định phong cách.

Bởi vì bạn đang làm truyện tranh, phong cách đồ hoạ của bạn sẽ là khía cạnh đầu tiên người đọc tiếp xúc, để ý. Lựa chọn phong cách phù hợp với cả giọng điệu của câu chuyện và hình ảnh bạn có trong đầu.

  • Trải nghiệm nhiều phong cách đa dạng cho đến khi bạn tìm được cảm giác tự nhiên khi vẽ và viết. Có nhiều phong cách phổ biến bạn có thể thực hành và phỏng theo nhu cầu của bạn. Dưới đây là một số ví dụ: Anime/Manga; Siêu nhân Mỹ (Ameracan Superhero); Sprites/Clip art; Noir; Stick Figures; Sunday funnies.
  • Chính kịch (Dramas) thường đòi hỏi phong cách đồ hoạ kỹ lưỡng hơn (necessitate a more elaborate) so với hài kịch (comedy). Có những trường hợp ngoại lệ ở đây, tuy vậy, điều ấy cũng như mọi quy tắc khác khi áp dụng để tạo ra điều gì đó.

4. Chọn định dạng.

Không có quy ước cứng nhắc (conventions) khi nói tới định dạng, tuy nhiên truyện tranh thường thuộc về ba nhóm sau: Đơn khung (singe frame), Strip và Trang dài (comic book / sách truyện). Thử các định dạng khác nhau cho đến khi bạn tìm thấy cái nào hợp với câu chuyện, nhân vật và bối cảnh của bạn.

  • Truyện tranh đơn khung thường dành riêng cho truyện hài (typically reserved for comedy). Kiểu truyện này không yêu cầu nhiều bối cảnh, nó dựa trên hình ảnh hài và một hoặc hai dòng thoại. Sẽ khó khăn nếu bạn muốn sử dụng truyện tranh đơn khung để trần thuật, vì thế hầu hết chúng có thể được đọc theo bất cứ thứ tự nào. Truyện tranh hài hước chính trị (khá phổ biến ở phương Tây nhưng Việt Nam thì ít) cũng thường chỉ có một hoặc hai khung.
  • Truyện tranh strip là kiểu khung tuần tự. Không có độ dài cố định cho strip, mặc dù hầu hết sử dụng một hoặc hai dòng cho mỗi 2 – 4 khung. Đây là một trong các định dạng phổ biến nhất cho nhiều trang truyện tranh dạng web (webcomics) và truyện cười hàng ngày (daily funnies), chúng cho phép phát triển các câu chuyện tường thuật nhưng vẫn đủ ngắn để xuất bản thường xuyên.
  • Kiểu comic page lớn hơn so với strip. Có cả trang lớn làm việc để cung cấp nhiều tự do cho việc vận dụng khung hình, nhưng điều ấy cũng có nghĩa là bạn cần nhiều nội dung mỗi trang hơn. Tạo ra trang hoàn chỉnh thường là kết quả của việc tạo ra sách truyện hoặc tiểu thuyết đồ hoạ, nơi bạn kể những câu chuyện dài hơn, gắn kết hơn (telling a longer, more cohesive story).

B. Tạo bản nháp thô

1. Viết kịch bản

Độ dài và mức độ chi tiết của kịch bản sẽ phụ thuộc rất nhiều vào kiểu truyện tranh của bạn. Truyện kiểu khung đơn có thể chỉ có một hoặc hai dòng. Mặc dù vậy, viết chúng ra giúp bạn đánh giá (judge) được câu chuyện hay đến mức độ nào.

  • Viết kịch bản của bạn có các khung theo diễn tiến tuần tự (sequence of frames). Để từng khung thành mỗi cảnh riêng biệt giúp bạn quản lý dòng chảy của câu chuyện tốt hơn (help you manage the flow of the story).
  • Hãy đảm bảo là lời thoại (dialogue) không chiếm diện tích quá lớn và áp đảo trong khung hình. Truyện tranh là một phương tiện thị giác, và vì vậy có nhiều hành động và ý nghĩa bao hàm (your action and implied meaning) sẽ được truyền tải qua hình hoạ. Đừng để văn bản lấn át vai trò (overpower) của hình ảnh.

2. Phác thảo các khung hình

Đừng lo lắng về kich thước phải chính xác, sự chi tiết hoặc chất lượng (accurate sizes, details, or quality). Bạn sẽ tạo bản thảo thu nhỏ các phân cảnh (storyboard thumbnails). Làm điều này như khi bạn viết kịch bản. Chúng là những phác thảo rất thô (rough sketch) sẽ giúp bạn hình ảnh hoá (visualize) dòng chảy của câu chuyện.

  • Tập trung vào cách các nhận vật sẽ được đặt (placed) trong khung như thế nào, khi nào hành động xuất hiện (occurring), và làm thế nào để đoạn hội thoại (dialogue) khớp với hình vẽ.
  • Một khi hình thu nhỏ được vẽ ra, bạn có thể cố gắng thay đổi (swapping) thứ tự của nó hoặc thực hiện điều chỉnh (adjustments) để thay đổi tác động của strip.

3. Hãy chắc chắn là layout panel của bạn có ý nghĩa.

Khung layout phải hướng mắt người đọc tự nhiên thông qua panel. Luôn luôn nhớ rằng người đọc sẽ di chuyển từ trái qua phải và từ trên xuống dưới, ngoại trừ trường hợp đọc manga từ phải qua trái. Sử dụng panel có hình dạng và kích cỡ khác nhau để hướng dẫn người đọc.

4. Thử nghiệm với nhiều kiểu văn bản khác nhau.

Ngoài đối thoại, văn bản có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Chúng bao gồm:

  • Bong bóng ý nghĩ (thought bubbles) cho các ý nghĩ bên trong của nhân vật (character’s inner thoughts).
  • Hộp, khung tưừng thuật cho phép người kể chuyện thiết lập một cảnh hoặc mô tả một số khía cạnh của câu chuyện (some aspect of the story).
  • Âm thanh có thể được mô tả thông qua các từ có hiệu lực âm thanh.
  • Tiếng kêu (exclamations) có thể xuất hiện bên ngoài bong bóng hội thoại thông thường để gia tăng thêm ấn tượng (add extra impact).

5. Tự hỏi bản thân về mỗi khung hình có xứng đáng ở đó không.

Trong phim, bạn không bao giờ được phép giữ lại cảnh không xứng đáng. Điều đó cũng tương tự với truyện tranh. Nếu khung đó không đưa câu chuyện hoặc sự hài hước hoặc xung đột diễn tiến (forward), hãy cắt nó đi đồng thời thay nó bằng cái nào đó tốt hơn hoặc đơn giản là bỏ nó đi (scrap it).

6. Thử nghiệm các cấu trúc khung khác nhau.

Rất nhiều cuốn truyện tranh thành công phá bỏ quy tắc khi đề cập đến cấu trúc khung. Nếu bạn xuất bản cuốn truyện tranh cho bản thân thôi, hãy thoải mái khám phá bao nhiêu cấu trúc khung mà bạn muốn. Chỉ cần nhớ điều này, bất cứ lựa chọn định dạng nào đều phải dùng để phục vụ cho câu chuyện.

C. Vẽ truyện

1. Tạo khung

Sử dụng thước kẻ để vẽ khung của bạn. Thực hiện việc này trên kiểu giấy phù hợp.

Đối với các panels được chèn vào các góc lạ, hoặc nó không khớp với dòng chảy thông thường, bạn có thể sử dụng tờ riêng cho chúng và kết hợp tất cả mọi thứ sau khi scan.

  • Nếu bạn hướng đến tạo truyện tranh để xuất bản trên báo, kích cỡ tiêu chuẩn là 13″ * 4″ cho toàn bộ cuốn truyện, với bốn khung hình 3″. Truyện tranh strip được vẽ trên báo với kích thước in ấn gấp đôi, vì vậy truyện hoàn thành phải là 6″ * 1,84″. Làm việc với kích thước nhân đôi làm cho việc vẽ chi tiết được dễ dàng hơn.
  • Truyện tranh trên web có thể có bất cứ định dạng nào mà bạn muốn, mặc dù bạn nên lưu ý đến kích cỡ hiển thị thông thường. Nếu bạn tạo truyện tranh hiển thị trên màn hình có độ phân giải 1024 *  768, hầu hết người dùng sẽ không gặp trở ngại gì.
  • Nhiều người xem không thích cuộn trái và phải trên web để xem truyện tranh. Nhớ điều đó trong đầu khi bạn vẽ khung cho truyện. Cuộn lên và xuống thường được chấp nhận nhiều hơn.

2. Bắt đầu thêm nội dung vào khung của bạn

Vẽ bằng bút chì nhạt (light pencil) do vậy bạn có thể dễ dàng tẩy và chỉnh sửa sau. Tiếp tục chỉnh sửa bản vẽ cho đến khi bạn có được bộ khung cho việc hoàn thiện tô mực.

Cần đảm bảo là có không gian cho đoạn hội thoại của bạn. Để lại khoảng trống cho bong bóng hội thoại, bong bóng ý nghĩ riêng, hộp tường thuật, tiếng kêu và các từ có hiệu ứng âm thanh khác.

3. Hoàn thành các nét vẽ cuối cùng

Nhiều hoạ sĩ vẽ truyện tranh sử dụng bút chì và mực. Điều này cho phép người nghệ sĩ xoá các đường chì còn lại sau khi nét mực đã hoàn thành. Hãy bỏ thời gian để làm các đường nét cuối cùng được rõ ràng.

Nếu bạn viết các đoạn hội thoại thủ công, thêm nó vào ngay bây giờ. Thực hiện bất kỳ sửa đổi cuối cùng nào cho cuộc đối thoại và văn bản bạn thêm vào trang. Rất có thể mọi thứ sẽ thay đổi (chances are things will change) khi chuyển từ kịch bản sang truyện tranh (transition from script to comic).

4. Scan truyện tranh

Một khi hoàn thành quá trình vẽ tay-lên mực, bạn có thể scan truyện tranh lên máy tính. Điều này cho phép bạn thêm văn bản cũng như sử dụng các phần mềm chỉnh sửa ảnh để làm màu sắc cho truyện nếu bạn muốn. Scan truyện cũng giúp cho việc xuất bản online được dễ dàng hơn.

  • Quét truyện tranh của bạn ở độ phân giải 600 DPI (điểm ảnh trên inch). Độ phân giải này cho phép các đường nét bạn đã vẽ nguyên vẹn (intact) và sắc nét (crisp looking).
  • Nếu truyện tranh của bạn quá lớn để scan một lần, scan nó từng phần và sử dụng công cụ lasso trong Photoshop để di chuyển và kết hợp (move and combine) các khung hình lại với nhau.
  • Khi bạn quét hình đen trắng, hãy chắc chắn là bạn chọn tuỳ chọn grayscale. Điều này đặc biệt quan trọng cho các bức tranh có nhiều bóng (shading).

5. Làm sạch sẽ khung hình

Sau khi bạn scan truyện vừa vẽ, bạn có thể sử dụng Photoshop để tẩy các lỗi nhỏ hoặc các nét bút chì bạn lỡ tay. Bạn có thể sử dụng công cụ Photoshop để thêm bóng cũng như các đường nét nhấn mạnh (stronger lines).

6. Tạo font chữ của riêng bạn

Một cách để giúp truyện tranh của bạn khác biệt (stand apart) với những cuốn khác là sử dụng font chữ của riêng bạn. Có rất nhiều chương trình tạo font chữ online, cả miễn phí lẫn trả phí. Một trong các chương trình phổ biến nhất là FontCreator.

Tạo ra font riêng có thể bổ sung (complements) cho giọng điều của hội thoại cũng như phong cách đồ hoạ. Bạn có thể sử dụng các font khác nhau cho các nhân vật khác nhau, tuy vậy sử dụng quá nhiều có thể gây ra sự phân tán (distracting).

7. Thêm các bong bóng đối thoại trong Photoshop.

Sử dụng công cụ layer trong Photoshop để tạo một layer cho văn bản và một layer cho bong bóng đối thoại. Cả hai layer phải phân tách với layer chứa bản vẽ của bạn (layer that your drawing is on).

  • Layer văn bản phải ở trên cùng, theo sau đó là layer bong bóng, tiếp đến là bản vẽ gốc (original drawing) của bạn ở cuối cùng.
  • Mở tuỳ chọn Blending trong layer bong bóng. Lựa chọn Blending sẽ tạo ra một khung cho bong bóng trò chuyện ở bước xử lý cuối cùng. Lựa chọn Stroke và làm theo các bước sau: Size là 2px, Position là Inside, Blend Mode là Normal, Opacity là 100%, Fill Type là Color, Color là Black.
  • Thêm văn bản của bạn vào layer Text. Đây là văn bản sẽ xuất hiện bên trong bong bóng. Sử dụng font bạn tạo ở trên hoặc chọn font thích hợp với phong cách đồ hoạ của bạn. Comic Sans là kiểu font phổ biến.
  • Chọn layer bong bóng. Sử dụng công cụ Elliptical Marquee để chọn bong bóng xung quanh văn bản bạn viết. Đưa con trỏ chuột vào trung tâm của văn bản và giữ phím ALT trong khi kéo chuột theo thứ tự để tạo bong bóng lựa chọn hình elip cách đều văn bản.
  • Chọn công cụ Polygonal Lasso, và giữ phím Shift trong khi click để tạo đuôi tam giác nhọn (sharp triangle tail) trong khi lựa chọn.
  • Chọn màu Trắng làm màu đổ nền trước (foreground) của bạn.
  • Giữ phím Alt + del để đổ đầy phần lựa chọn trên layer bong bóng. Đường viền sẽ tự động được tạo khi điều này xảy ra, và bong bóng hội thoại như thế là đã xong.

8. Tô màu truyện tranh.

Việc này là tuỳ chọn (this is optional). Rất nhiều người viết truyện thành công nhờ việc in dưới định dạng đen trắng. Có hai lựa chọn khi tô màu truyện tranh. Bạn có thể tô màu trực tiếp trên giấy, sử dụng công cụ tô màu vật lý, hoặc bạn có thể tô màu kỹ thuật số sau khi scan truyện tranh sang máy tính.

  • Ngày càng có nhiều (more and more) truyện tranh được tô màu thông qua phương tiện kỹ thuật số (digital means). Các chương trình như Illustrator và Photoshop làm cho quá trình xử lý màu sắc bớt tẻ nhạt (tedious) so với quá khứ.
  • Bạn nên nhớ là người đọc xem được cả cuốn truyện lẫn các khung hình đơn lẻ, vì vậy hãy giữ bảng màu sắc có tính gắn kết (cohesive color palette) thông qua truyện tranh của bạn để tránh làm cho các khung hình phân tán (distracting).
  • Sử dụng bánh xe bảng màu (color wheel) để đảm bảo các màu sắc bạn chọn hài hoà với nhau (together harmoniously). Bánh xe màu sẽ hữu ích khi bạn phải đối mặt với hàng triệu màu có sẵn trên máy tính hiện đại.
  • Các màu đối diện nhau trên bánh xe màu là màu bổ sung. Các màu này có độ tương phản cao (high contrast) với nhau, và chỉ nên dùng một lượng nhỏ để tránh trông như bị làm quá lên.
  • Màu tương tự là các màu được đặt cạnh nhau trên bánh xe màu. Chúng thường là bộ màu rất đẹp mắt (pleasing sets of colors to the eye).
  • Kiểu màu bộ ba (triadic color) là ba màu cách đều nhau (evently spaced) quanh bánh xe. Thường thì bạn sử dụng một màu như là màu chủ đạo (dominant color), và sử dụng hai màu còn lại dùng để nhấn nhá (accents)

Trong bài gốc tiếng Anh còn có một phần nữa liên quan đến việc xuất bạn truyện tranh, bao gồm cả đưa lên mạng. Mình không quan tâm đến phần này lắm (ngoại trừ thông tin DevianArt là nơi thích hợp để xem và đăng tải các tác phẩm vẽ vời) nên không dịch, bạn nào quan tâm có thể xem bài gốc.

(Dịch từ bài viết How to Make a Comic của wikiHow – wikihow.com)