Giải pháp tổng thể cho kinh doanh online

Tôi có một tham vọng, đó là tạo ra một giải pháp hiệu quả cho kinh doanh online. Giải pháp đó cần có những yêu cầu sau:

  • Tính khả thi: nó phải triển khai được, không những thế khả năng thực hiện của nó phải ở mức cao. Nhưng không phải giải pháp nào dễ dàng thực hiện cũng chứng minh được có Tính hiệu quả hoặc/và Chi phí tối ưu. Chẳng hạn tham gia vào lĩnh vực bán quần áo online tương đối dễ, bởi khả năng nhập hàng đơn giản cũng như kỳ vọng đây là nhu cầu cơ bản của con người. Tuy nhiên sự háo hức tham gia thị trường này làm người chơi quên đi rằng, nếu họ dễ gia nhập, người khác cũng vậy! Có nghĩa đây là thị trường rất cạnh tranh
  • Tính tối ưu về chi phí: nó tiết kiệm tối đa, điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp khởi nghiệp hay kể cả doanh nghiệp có tuổi đời nhưng là loại nhỏ. Chi phí tối ưu ảnh hưởng trực tiếp đến Tính hiệu quả. Chẳng hạn một cơ sơ kinh doanh nhỏ đầu tư tràn lan chi phí marketing vào những hạng mục thường chỉ dành cho doanh nghiệp lớn như quảng cáo truyền hình, PR trên các báo lớn, biển hiệu ngoài trời,…sẽ gây rủi ro thâm hụt ngân sách. Các khoản đầu tư mạo hiểm vẫn cần nhưng nên tiến hành từng bước và khảo sát kỹ cũng như tham gia sâu với bên đối tác quảng cáo (nếu bạn không trực tiếp làm quảng cáo cho chính mình)
  • Tính hiệu quả: nó có hiệu quả được chứng minh thành công, giúp cơ sở kinh doanh lời lãi. Nó cũng cần khả năng đo đếm được. Đây là đặc điểm quan trọng của giải pháp bên cạnh tính Hợp pháp và Nhân văn. Rút cục nếu thâm hụt của bạn kéo dài quá lâu (lỗ), sẽ đến lúc bạn không chịu đựng được nữa
  • Tính hợp pháp: nó không được trái pháp luật, đây là điều kiện cơ bản để doanh nghiệp phát triển lâu dài
  • Tính nhân văn: ít nhất nó là bất hại, tức không gây hại cho con người, động thực vật hay môi trường sống. Đây là cơ sở đạo đức tối quan trọng và không đặc điểm nào được ưu tiên hơn Tính nhân văn. Nói cách khác nếu tính chất khác mâu thuẫn với Tính nhân văn, nó không được phép triển khai

Ý thức về sản phẩm có ý nghĩa trọng yếu

Dù có rất nhiều kiểu marketing khác nhau, với trọng tâm khác nhau mà đôi khi sản phẩm / dịch vụ bị xao nhãng. Điều này thi thoảng đem lại hiệu quả (chỉ vì may mắn) nhưng việc thiếu ý thức về sản phẩm nhất định sẽ dẫn đến sự suy sụp không sớm thì muộn.

Ý thức về sản phẩm đòi hỏi người quản trị phải nắm rõ:

  • Công dụng chính/phụ của sản phẩm: các hình thức marketing cần căn cứ vào điểm cốt lõi này để triển khai. Công dụng của sản phẩm không cố định, nó có thể được thêm thắt, loại bỏ, làm mạnh hay yếu một số chức năng. Người quản lý hiểu người mua mong muốn điều gì từ sản phẩm của mình và của các đối thủ khác cũng như mức độ đáp ứng chung trong ngành
  • Điểm mạnh/yếu của sản phẩm so với các đối thủ cạnh tranh: điều này giúp nhà quản trị tiến hành cải tiến, liệu mình cần thúc đẩy hơn nữa điểm mạnh, bỏ mặc điểm yếu hay mình sẽ cải tiến điểm yếu. Hoặc thậm chí mình đi theo con đường riêng, xa rời các điểm cạnh tranh của ngành để tìm “đại dương xanh”
  • Quy trình tạo sản phẩm: người quản trị hiểu được quy trình tạo sản phẩm để có thể cải tiến nhằm tạo ra sản phẩm chất lượng tối ưu với chi phí tối ưu. Đôi khi quy trình làm sản phẩm cho ra những ý tưởng marketing tốt, đặc biệt là các dòng sản phẩm mà yếu tố quy trình được coi là điểm cạnh tranh

Những vấn đề thường xảy ra trong khâu sản xuất:

  • Không đáp ứng được các tiêu chuẩn trung bình quan trọng nhất của ngành: điều này dẫn đến sản phẩm có chất lượng thấp trong mắt người tiêu dùng. Sản phẩm có thể có tiêu chuẩn nào đó thấp hơn, nhưng nó phải có tiêu chuẩn khác mạnh hơn để bù vào. Tốt nhất nó cần có đặc điểm riêng để phân biệt với các sản phẩm khác
  • Yếu tố đầu vào có chi phí cao: điều này làm giảm tính cạnh tranh của sản phẩm về giá, đồng thời chắc chắn làm giảm lãi suất. Nguyên nhân của tình trạng thường là vì đơn vị không có khả năng thương thảo với đối tác cung cấp nguyên liệu do yếu thế về số lượng nhập (nhập ít) hoặc nguồn nhập (chỉ có duy nhất một nguồn nhập)
  • Chậm chạp cải tiến công nghệ: việc thiếu linh hoạt trong khâu công nghệ sản xuất có thể dẫn đến năng xuất thấp, tiêu hao nguyên liệu điều này cũng có thể liên quan trực tiếp đến khả năng chất lượng sản phẩm không cao

Website là cửa hàng lớn nhất

Kiểu kinh doanh truyền thống tập trung vào cửa hàng. Kinh doanh online có thể là cả hai, tập trung vào mảng online đặt hàng qua web hoặc sử dụng web như công cụ bổ trợ qua lại với cửa hàng mặt đất.

Thế giới di động là kiểu kinh doanh kết hợp online – offline rất tốt, với website được chăm sóc tỉ mận cộng với chuỗi cửa hàng rộng khắp.

Với Tiki, Adayroi, Lazada…trọng tâm của họ là mảng online.

Với cả hai hình thức trên, website vẫn là cửa hàng lớn nhất. Nếu kinh doanh online mà website không được chăm sóc, nó mất đi ý nghĩa, cùng lắm website lúc này chỉ là trang giới thiệu thông tin.

Một website thương mại điện tử tốt phải đảm bảo các yếu tố:

  • Tốc độ cao: website chậm chạp là điều ngớ ngẩn nhất một trang web thương mại điện tử mắc phải, đừng bao giờ tiếc để thuê hosting tốt, đây luôn là chi phí thấp khi so sánh với chi phí thuê mặt bằng hay marketing, trong khi ý nghĩa của nó là tối quan trọng
  • Thẩm mỹ tốt: đem lại hình ảnh đáng tin cậy, thẩm mỹ tốt đơn giản là hấp dẫn con mắt hơn bất cứ lời nói hoa mỹ nào.
  • Đặt hàng online dễ dàng: mặc dù nhiều cửa hàng vẫn dựa vào số điện thoại như là hình thức cơ bản để đặt hàng, nhưng bất cứ mô hình online lớn nào đều cần sử dụng giỏ hàng. Hình thức này còn gia tăng tính tự động, tiện lợi của quá trình cũng như giảm chi phí
  • Có các hình thức liên hệ đa dạng: bao gồm nhưng không giới hạn như số điện thoại, qua trang fanpage, diễn đàn, email

Website là cầu nối quan trọng nhất của doanh nghiệp với khách hàng trên môi trường online.

Những vấn đề thường xảy ra với website:

  • Không mua được tên miền thường hiệu. Nếu cửa hàng của tôi là Đức Anh Book và tôi bán sách tại Việt Nam, thì tên miền thích hợp sẽ là ducanhbook.com hoặc ducanhbook.com.vn, ducanhbook.vn. Việc bị mua hết những tên miền đuôi quan trọng nhất (thông thường với mảng kinh doanh là .com, .vn, .com.vn, .net) ảnh hưởng rất xấu đến khả năng kinh doanh online. Điều này thường hay xảy ra với các đơn vị mở rộng hoặc chuyển tử offline sang online. Các nhà đầu cơ (hoặc đôi khi do trùng hợp) do thấy khả năng kinh doanh tốt đã mua sẵn tên miền đó chỉ trực chờ đơn vị trên phải trả giá cao để mua lại. Rất khó kết tội có tính pháp lý về hành vi này cho nên đa phần người bị mất tên miền thương hiệu khi sự đã rồi phải bỏ số tiền lớn để mua lại
  • Chức năng, giao diện không phù hợp. Vấn đề này gắn chặt với kỹ thuật và cần bên thiết kế website tham gia bàn luận sâu. Rất thường xuyên có mâu thuẫn giữa hai bên, thí dụ như với bên chủ doanh nghiệp có thể yêu cầu quá cao (so với chi phí), yêu cầu không cần thiết (thừa chức năng), còn với bên thực hiện có thể có vấn đề như không hiểu rõ yêu cầu (dẫn đến phải sửa chữa quá nhiều), không đủ tay nghề (dẫn đến chất lượng thấp hoặc có thể xảy ra lỗi nghiêm trọng)
  • Không tìm được nơi lưu trữ web tốt: hầu hết các công ty hosting đều đáp ứng được cho các website có lưu lượng truy cập vừa phải. Khi lên mức 10 ngàn view trên ngày bạn cần chọn những nơi lưu trữ chất lượng. Cái này thường liên quan đến giá. Hai yếu tố quan trọng nhất với dịch vụ lưu trữ là tốc độ truy cập phải nhanh (đã nói ở phần trên) và khả năng bị mất dịch vụ phải rất ít

Nội dung được xem là yếu tố cơ bản, đôi khi là quyết định

Dù có dựa vào content marketing hay không, doanh nghiệp vẫn cần nội dung để giới thiệu với khách hàng tiềm năng, ít nhất là nội dung về sản phẩm mà họ bán. Nội dung cần được làm hoàn hảo, phù hợp với đối tượng khách hàng mục tiêu.

Tiêu chuẩn của nội dung tốt:

  • Nó đầy đủ thông tin
  • Nó chính xác
  • Nó tương hợp với người đọc

Môi trường web có nhiều thuận lợi:

  • Truy cập từ bất cứ đâu
  • Vào bất cứ lúc nào miễn là có mạng

Nhưng nhược điểm cố hữu không được sờ chạm vào sản phẩm dẫn đến việc nhà quản lý phải đưa ra nội dung chi tiết nhất có thể, không gì tai hại hơn khi người dùng có ý định tìm hiểu thông tin mà không có được cái cần thiết. Họ cũng cần áp dụng những công nghệ mới nhất về hình ảnh và video để người dùng tiếp cận được thực hơn nữa.

Nội dung là linh hồn của website, nó là cái họ thể hiện với khách hàng mình là ai?

Với doanh nghiệp dựa vào content marketing, nội dung thậm chí là yếu tố quyết định, giúp họ có được khách hàng tiềm năng, bán được hàng và duy trì lòng trung thành với sản phẩm.

Những vấn đề thường xảy ra với nội dung:

  • Khó hiểu: điều này đặc biệt hay xảy ra khi bạn muốn mô tả kỹ lưỡng các chi tiết kỹ thuật của sản phẩm. Người dùng thông minh nhưng họ không thể hiểu được các kiến thức chuyên ngành của bạn. Vì vậy thay vì đi quá sâu vào chi tiết phức tạp, hãy tập trung làm nổi bật khả năng của bạn theo cách dễ hiểu
  • Thẩm mỹ yếu kém: tai hại với những mặt hàng coi trọng yếu tố đẹp, thí dụ quần áo, đồ trang trí nội thất, đồ trang sức, các sự kiện quan trọng (đám cưới). Với những sản phẩm đòi hỏi độ “chất” bạn cần đầu tư hình ảnh kỹ lượng, bố cục bài viết đừng theo kiểu “báo online” – vì sẽ quá nhàm và thường
  • Không chính xác: bao gồm quá nhiều phỏng đoán, đưa ra các con số không dẫn chứng, nguồn gốc. Trích đăng hoặc dịch từ những nguồn kém tin cậy. Vấn đề này thường liên quan đến năng lực và tính cách của người nhân viên tạo nội dung có cẩn thận hay không. Có những nội dung không chính xác thì vô thưởng vô phạt nhưng một số cái khác sẽ rất nguy hiểm nếu sai, ví dụ như nội dung y tế, khoa học
  • Không đầy đủ (xét riêng bài viết đó): như đã nói ở phần trước, điều này có nghĩa là thiếu thông tin. Khách hàng sẽ rời trang của bạn để truy cập website khác (thường là đối thủ), và điều này thì dẫn tới nguy cơ cao bạn mất khách hàng
  • Không được hỗ trợ bởi nguồn tin khác (không đầy đủ về mặt tổng thể): thông thường nội dung sẽ đi theo hệ thống, không có bài viết nào giống như một cuốn sách có đầy đủ hết thông tin về chủ đề, vì vậy luôn có các bài viết khác bổ trợ
  • Không có tính cá nhân: những nội dung ở đẳng cấp cao không chỉ chính xác về mặt học thuật, nó cần có bản sắc riêng, bài được viết với “tính cách độc đáo” – hay nói cách khác, khi đọc, xem, nghe là biết giọng này của ai rồi. Điều này không dễ tí nào, vì những nội dung như vậy cần chuyên môn cao. Người dịch thuật giỏi chưa chắc làm được điều này, họ có thể chuyển ngữ chính xác nhưng giọng văn không có. Dù sao vấn đề này phải đạt đến một ngưỡng nào đó mới có khả năng bàn đến
  • Các hình thức thể hiện không đa dạng: điều này thường liên quan đến nguồn lực hạn chế hoặc/và năng lực thực thi có giới hạn. Bằng chứng là chúng ta thấy hầu hết các đơn vị dựa chủ yếu vào các bài viết, còn nội dung video, ảnh, hoạt hoạ…có rất ít hoặc thậm chí không có chút nào. Lý do đơn giản là vì các nội dung còn lại có thể cần các thiết bị chuyên dụng (máy ảnh, máy quay, phần mềm chỉnh sửa, dựng…) dẫn đến yêu cầu về chi phí mua sắm và chi phí vận hành (bạn mua máy quay nhưng không biết quay, dựng thì sẽ phải thuê người quay, dựng phim). Quan trọng hơn nó cần tính sáng tạo trong kịch bản để tạo ra các nội dung độc đáo
  • Không SEO: điều này tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận bài viết hoặc nội dung nói chung thông qua các máy tìm kiếm. Người thực hiện nội dung không cần phải là chuyên gia SEO (có ai mà giỏi được lắm thứ thế) nhưng các kỹ năng SEO cơ bản cần phải biết

Quảng cáo thông minh

Thật hiếm có doanh nghiệp nào không dựa cậy vào quảng cáo, nhưng cũng có quá nhiều doanh nghiệp lãng phí tiền quảng cáo.

Quảng cáo thông mình đòi hỏi người quản trị cân nhắc:

  • Các hình thức quảng cáo hiệu quả, nội dung được quảng cáo
  • Các kênh quảng cáo mà họ dựa vào
  • Phân phối chi phí giữa các kênh và tỷ trọng chi phí trong toàn bộ chi phí của doanh nghiệp

Vì chi phí quảng cáo có thể rất lớn về mặt giá trị hoặc/và tỷ trọng nên người quản trị cần đặc biệt lưu tâm đến tính hiệu quả.

Người đó cần nắm rất rõ hình thức nào đem lại cho anh ta khách hàng, cái nào là lãng phí. Muốn làm được điều này người quản lý cần có công cụ phân tích chính xác, dựa vào các thống kê đầy đủ để ra quyết định.

Những vấn đề thường xảy ra với quảng cáo:

  • Quảng cáo không hiệu quả: điều này dẫn đến tỷ suất lợi nhuận suy giảm. Quảng cáo không hiệu quả có thể có nguyên nhân từ hàng loạt vấn đề như nhắm sai khách hàng mục tiêu (không đúng độ tuổi, không hợp với khả năng chi tiêt), nội dung quảng cáo tệ hại (lời viết quảng cáo không tốt, ảnh xấu, nội dung cũng có thể có vấn đề khi người dùng truy cập để xem, đọc toàn bộ)
  • Không tối ưu quảng cáo: thường xảy ra ở những người làm quảng cáo tương đối khá, và bằng lòng với kết quả đạt được. Tối ưu ở đây nghĩa là xem còn có cách nào tốt hơn không? Viết lời khác thì sẽ thế nào, thay ảnh khác thì sao, đặt kèm số điện thoại? Không có đích đến cuối cùng cho vấn đề tối ưu
  • Không cập nhật các cách thức quảng cáo mới: Facebook vừa cho phép tiếp thị lại với những người đã xem video. Nếu bạn không biết cái này, bạn tự bỏ đi một cơ hội quảng cáo mới…Quảng cáo online là thị trường rất năng động. Các phương thức quảng cáo thường xuyên thay đổi, cái mới xuất hiện liên tục, nếu không để ý mình sẽ lạc hậu, dễ dẫn đến nhẹ thì quảng cáo không tối ưu, nặng thì không hiệu quả, tiền lời không bù nổi quảng cáo
  • Sử dụng quá ít kênh quảng cáo: chỉ biết có mỗi Facebook, hoặc Google, hoặc trang cá nhân, hoặc diễn đàn…Nhưng đơn vị đa dạng kênh phân phối quảng cáo bao giờ cũng gặp rủi ro ít hơn khi các kênh khác có vấn đề. Người ta hay hình tượng nó bằng câu “không để tất cả trứng vào một giỏ”
  • Lạm dụng quảng cáo: quảng cáo với tần suất quá nhiều, nội dung quảng cáo thu hút nhưng phản cảm, quảng cáo nói quá,…đều là các hình thức lạm dụng quảng cáo, có thể có lợi ích trong ngắn hạn nhưng về lâu dài sẽ là tự phá mình
  • Chỉ có biết quảng cáo: điều này thật buồn cười, đoạn trên vừa khuyên không được sử dụng ít kênh, đoạn dưới lại báo không chỉ biết quảng cáo. Nhưng thực ra chúng không mâu thuẫn gì. Bạn cần biết quảng cáo, quảng cáo hay, tốt, đa kênh, nhưng nên biết vượt ra ngoài nó. Đơn thuần phụ thuộc vào quảng cáo cũng là một rủi ro. Có thể nó không chết người, tức doanh nghiệp của bạn vẫn sống ổn thôi nếu bạn phụ thuộc hoàn toàn vào quảng cáo, nhưng tại sao không làm tốt hơn khi có thể? Rất nhiều doanh nghiệp khổ sở khi “cá mập cắn cáp Internet” làm Facebook, Google trở nên khó vào, website mà dùng host quốc tế cũng méo mặt, doanh số lúc ấy rơi rất thảm, có khi rơt 60 – 70%.

Mọi sự là liên quan đến nhau

Quảng cáo có tốt mấy mà sản phẩm tồi, doanh nghiệp cuối cùng sẽ thoi thóp.

Sản phẩm tốt mấy mà quảng cáo tệ nhẹ thì không làm lớn được, nặng thì thua lỗ.

Quảng cáo muốn hay cần có nội dung tốt.

Nội dung tốt mà không biết quảng cáo, tối ưu thì chưa chắc có người tiếp cận.

Website tệ thì nội dung tốt cũng không biết để ở đâu.

Website đẹp, nhanh mà không có nội dung không khác nào căn nhà to mà nội thất không có.

Mô hình tập trung thông tin

Đây là điều cuối cùng tôi muốn nói, và cũng là điều mà tôi cho là cực kỳ quan trọng để thực hiện giải pháp kinh doanh online bền vững.

Hoạt động của doanh nghiệp đem lại nguồn thông tin lớn, bao gồm đủ tất cả những yếu tố trên, do vậy hai điều ba điều quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần làm với thông tin, đó là:

  • Thu thập đầy đủ dữ liệu: điều tệ hại khi phân tích dữ liệu là bạn không có đầy đủ dữ liệu. Các kết luận sâu sắc chỉ đến khi có dữ liệu đầy đủ. Doanh nghiệp muốn thu thập đủ dữ liệu cần đầu tư xây dựng các kênh thu thập, đồng thời dĩ nhiên họ phải biết rõ dữ liệu họ cần đang ở đâu. Về mặt này thừa hơn thiếu
  • Tập trung dữ liệu về một mối: dữ liệu phân tán làm các kết luận cũng bị phân tán, thiếu tổng quát và gây khó khăn cho những phân tích sâu và rộng. Tập trung dữ liệu không dễ, nó cần sự phối hợp giữa các bên. Tại sao, tưởng tượng bạn sẽ phải làm những điều sau, bạn phải thu thập dữ liệu về website, về doanh số, quảng cáo…Chỉ một trong số những thứ đó đã vất vả để thu thập và phân tích. Bây giờ người ta đổ toàn bộ nó về một nơi.
  • Phân tích dữ liệu khôn ngoan: dữ liệu chỉ là dữ liệu thô nếu không được phân tích thông minh, thậm chí nó chỉ làm tốn bộ nhớ của bạn nếu bạn không biết làm gì. Khai phá dữ liệu lớn đòi hỏi công nghệ, kỹ năng chuyên môn lẫn liên ngành mà như tôi nói cần sự phối hợp. Nếu không hợp tác, thông tin về website khó kết hợp với doanh số hay các dữ liệu về nội dung.

Những điều trên nếu được thực hiện tốt, giúp người quản trị nhìn ra được bức tranh tổng thể. Trước hết họ thấy rõ bản thân mình. Trước đây họ dựa vào cảm tính, giờ đây họ có đầy đủ thông tin để ra quyết định nên làm điều gì. Những điều họ làm là có cơ sở, họ biết rõ tại sao họ làm điều gì và tại sao không.

Tôi là Nguyễn Đức Anh, sinh năm 1987. Hiện là marketing tự do. Theo dõi tôi trên Facebook để nhận thông tin cập nhật về blog này:

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.